Steven Brown : “In This Very World”

© Philippe Lévy Lores

Als oprichter en boegbeeld van de legendarische groep Tuxedomoon, die in 1977 – het jaar waarin de punk zijn hoogtepunt bereikte – in San Francisco zijn eerste stappen zette, ontwikkelde Steven Brown al snel nevenprojecten, zowel solo als samen met anderen, soms puur muzikaal, soms in combinatie met choreografieën of theaterstukken.

Als een nomade in hart en nieren, een echte wereldburger, woonde hij in Rotterdam en Brussel en vestigde hij zich sinds het midden van de jaren negentig in Mexico. “In This Very World” is zijn nieuwe soloalbum dat net is uitgekomen op zijn historische vaste label, Crammed Discs. Steven was zo vriendelijk om ons te komen bezoeken in Luik, een stad waar hij een zwak voor heeft (sommigen herinneren zich misschien nog zijn onverwachte optreden met Tuxedomoon in het Congrespaleis in 1980).

Enkele fragmenten uit een gesprek in Le Delft bij een hoppige Smash...

Steven Brown: “In This Very World” is in zekere zin het vervolg op mijn vorige album, “El Hombre invisible”. Sinds ik in Oaxaca woon, heb ik verschillende instrumentale albums gemaakt. Ik wilde terugkeren naar de woorden, iets wat ik met “El Hombre Invisible” was begonnen.

Voor dit nieuwe album wilde ik aanvankelijk echter weer terugkeren naar instrumentale stukken. Mijn platenlabel wilde echter dat ik liedjes schreef. Ik heb dus gekozen voor een compromis: de helft liedjes, de helft instrumentaal. De instrumentale stukken zijn gemaakt in samenwerking met Luc van Lieshout, de trompettist van Tuxedomoon.

Wat de liedjes betreft, heb ik onder andere een nummer van David Bowie gecoverd: “Panic In Detroit”. Wat de instrumentale nummers betreft, heb ik de “Waltz nummer 2” van Dmitri Sjostakovitsj opnieuw bewerkt.

Nu je weer met woorden werkt, is het dan niet opmerkelijk dat de titel van het album ontleend is aan een gedicht van William Wordsworth, wiens naam op zich al een woordspeling oproept…?

Steven Brown: Ja, het is grappig, maar onbedoeld. Ik had al jaren een van zijn boeken, minstens twintig jaar, een boek dat ik in Parijs had gekocht; het lag ergens in mijn studio en ik had het een of twee keer doorgebladerd zonder er verder aandacht aan te schenken. Op een dag sloeg ik het open en stuitte ik op dit gedicht met die ene zin die perfect paste bij een muzikale frase die ik op de piano had geschreven: “And in this very world which is the world of all of us, we find our happiness or not at all”. De twee pasten als bij wonder in elkaar. Het bewijst maar weer eens dat het altijd goed is om spullen te bewaren…!

© Philippe Lévy Lores

Het is niet de eerste keer dat je een eerbetoon brengt aan een Engelse dichter; in het verleden heb je al eens een album gemaakt rond gedichten van John Keats („Steven Brown Reads John Keats – The Day Is Gone & Other Sonnets“) …

Steven Brown: Het project rond John Keats was eigenlijk een opdracht van het platenlabel Sub Rosa, waarmee ik destijds samenwerkte. Eigenlijk kende ik Keats niet. Ik ontdekte hem tijdens het maken van deze plaat en ben me er toen intensief in gaan verdiepen. Ik ben zelfs naar Rome gereisd en heb de protestantse begraafplaats bezocht waar hij begraven ligt. Ik ging op zijn graf zitten en nam een van zijn gedichten op, waarbij ik de bijzondere sfeer van de plek vastlegde. Shelley ligt daar ook begraven.

En jij, Steven, waar zou je begraven willen worden? Zou je liever terugkeren naar je geboorteland of in Mexico blijven?

Steven Brown: Ik ben niet van plan om terug te keren naar de Verenigde Staten. En zeker nu niet. Ik voel me heel goed in Mexico; ik woon hier al zo lang. Als ik overlijd, wil ik dat mijn as wordt uitgestrooid in de Stille Oceaan, voor de kust van de staat Oaxaca.

Nu we het toch over Mexico hebben: op je album staat een nummer met de titel „Cherán“ …

Steven Brown: Cherán is een stad in de staat Michoacán die jarenlang door de kartels van de georganiseerde misdaad werd belegerd. De kartels exploiteerden daar de nabijgelegen bossen die ze kaal vilden om het hout weg te halen, ten koste van de inwoners die geen controle meer hadden over hun lokale natuurlijke hulpbronnen. Zonder bomen is er geen regen, en zonder regen is er geen water, en zonder water sterft het leven. Op een dag kwamen de vrouwen van Cherán in actie. Ze blokkeerden de weg en lieten de vrachtwagens vol boomstammen niet door. Ze luidden de klokken van de kerken in de stad, en de bewoners kwamen aangerend om hen te helpen. Ze hebben niet alleen de vrachtwagenchauffeurs weggejaagd, maar ook de lokale politici en de corrupte gemeentepolitie. Door hun actie hebben ze nieuwe regels voor het bestuur vastgesteld, gebaseerd op autonomie, zonder politieke partijen. Ze hebben van hun actie een voorbeeld gemaakt voor de rest van het land. Het is een zeer zapatistisch concept. Toen ik dit verhaal las, raakte ik er erg door geïnspireerd. Dit lied is een eerbetoon aan hen.

© BureauImage

Waarom heb je besloten om de Wals nr. 2 van Sjostakovitsj opnieuw te bewerken?

Steven Brown: Mijn partner stelde voor om dit nummer te coveren. Rusland krijgt tegenwoordig zoveel negatieve aandacht in de media, dat ik dacht dat het leuk zou zijn om een andere kant van de Russische cultuur te laten zien. Ik heb een aantal getalenteerde muzikanten uit Oaxaca bij elkaar gehaald. Er is een viool, een altviool, een cello, een trombone… Ik heb klarinet en saxofoon gespeeld. Luc zorgde voor de arrangementen en de trompet. Een heus ensemble… We hebben er veel plezier aan beleefd om het te spelen. Ik heb geprobeerd trouw te blijven aan de originele versie. Dat was geen vanzelfsprekendheid, want het nummer is beroemd, bijna legendarisch, het is zo vaak gebruikt en herhaald, met name in een televisiereclame.

Het nummer „Nakba“ is duidelijk een verwijzing naar de Palestijnse tragedie…

Steven Brown: Dat klopt, maar het gaat eigenlijk om veel meer. Sinds oktober 2023 zie ik de aarde als een enorme kolonie waarvan wij allemaal slaven zijn. Een kolonie die wordt bestuurd door slavenhouders, slavenhandelaars. Zodra een volk probeert zich te bevrijden, of het nu Palestina, Chili, Cuba, de Afro-Amerikanen, Venezuela of vele anderen zijn, komen de meesters hen straffen, terwijl de internationale gemeenschap zwijgt en stilzwijgend medeplichtig is. Het is een vreselijke maar reële vaststelling: we zijn allemaal slaven.

Het album eindigt met een live-opname, „Nella Terra“, waarvan de betekenis wellicht aansluit bij wat je zojuist hebt gezegd. Waarom heb je dit nummer toegevoegd?

Steven Brown: Dit nummer is een live-opname uit Bassano di Grappa in Noord-Italië, gemaakt tijdens een gedenkwaardig concert. Ik vond het de moeite waard om het op het album te zetten en Marc Hollander van Crammed Discs was het daarmee eens. Dat is ongebruikelijk, want ik gebruik bijna nooit live-opnames. Het is een nummer dat best goed werkt tijdens concerten. Ik heb het afgelopen januari in Californië gespeeld en het bleek het meest toegejuichte nummer te zijn.

© Crammed Discs

Je hebt altijd al – en Tuxedomoon ook – een speciale band met Italië gehad…

Steven Brown: Mijn moeder was van Italiaanse afkomst, hoewel ze in de Verenigde Staten was geboren. Ik denk graag dat het daar vandaan komt. Ik herinner me nog dat ons eerste concert in Italië met Tuxedomoon in 1980 in Bologna plaatsvond, georganiseerd door een lokale radiozender. We hadden net het album “Desire” in Engeland opgenomen en namen het vliegtuig om daar te komen spelen. Het publiek was door het dolle heen! Italië is altijd gastvrij voor ons geweest. Na jaren van afwezigheid begin ik aan een tournee van negen optredens die langs Matera gaat, een plek die me aanspreekt omdat Pasolini er “Het Evangelie volgens Matteus” heeft opgenomen, maar ook langs Rome, Florence, Milaan, Perugia... We zullen met z'n drieën spelen, met Luc en de uitstekende muzikant Lucien Fraipont, die, geloof ik, uit Luik komt.

Interview © Eric Therer (vrije vertaling: Jos Demol) – foto’s © BureauImage / Crammed Discs / Philippe Lévy Lores
In samenwerking met JazzMania

BANDCAMP

CONCERT
2 juni 2026 - Brass (CC Vorst) Brussel
Voorafgaand aan het concert worden nooit eerder vertoonde films vertoond die de carrière van Tuxedomoon in beeld brengen.