Erik Truffaz in het spoor van Miles Davis

Geen tekort aan initiatieven om de honderdste geboortedag van Miles Davis te herdenken. Tussen de talrijke projecten is er het duo van de Zwitserse trompettist Erik Truffaz met de Spaanse saxofonist en cantaór Antonio Lizana.

Onder de titel ‘New Sketches of Spain’ toeren ze de hele zomer lang door Frankrijk en omringende landen met een exquisiete begeleidingsgroep en een danseres. Een van de stopplaatsen is het Gaume Jazz Festival.

We hadden telefonisch afspraak met Erik Truffaz op een van de zwoele avonden begin juli. Hij belde ons zelf op enkele minuten voor de geplande timing.

“De omgekeerde wereld. De artiest die de journalist contacteert (lacht). Ik ben op weg voor mijn dagelijkse zwembeurt in het meer vlakbij waar ik woon in de bergen en het past mij nu perfect. Naast het zwemmen beoefen ik eveneens tai chi. Blijven bewegen is essentieel, op elke leeftijd. Daardoor voel ik mij nog steeds in topvorm.”

Speelt u nog altijd geen jazz zoals u zei in een gesprek dat we enkele jaren geleden hadden?

Bebop nog steeds niet maar mijn muziek leunt nu wel degelijk aan tegen jazz.

Welke is uw sleutel om het evenwicht te behouden tussen opdrachten en eigen concepten?

Zo vaak gebeurt het niet dat ze mij een voorstel doen. Meestal is het een toevallige ontmoeting die alles in gang zet, gekoppeld aan mijn instinct voor dergelijke zaken. In het geval van ‘New Sketches of Spain’ is het een combinatie van beide elementen. Toen ik Antonio Lizana voor het eerst aan het werk hoorde tijdens het Kathmandu International Jazz Festival wist ik meteen dat we ooit zouden samenwerken. Niet alleen zijn saxofoonstijl maar vooral zijn manier van zingen intrigeerde mij. Toen de vraag kwam van een organisator om iets te doen rond ‘Sketches Of Spain’ van Miles lag mijn keuze van Lizana voor de hand omdat ik echt een Spaans cachet beoogde.

© Philippe Hilaire

Het was ook de koppeling te vinden tussen melodie, ritme en duende, de ankerpunten van flamenco. Hoe bent u hieraan begonnen?

Gabriel Pion had een essentiële rol. Hij maakt deel uit van de begeleidingsgroep maar is eveneens actief in pop- en variétémiddens. Dat was een extra factor voor mij om hem hierbij te betrekken. Hij schreef dan ook veel van de arrangementen en stelde voor om nummers aan de setlist toe te voegen die niet op de originele plaat staan. Natuurlijk gaf ik daar mijn persoonlijke wendingen aan (“Moi je dérange plutôt que j’arrange”).

Hoeveel tijd hebben jullie uiteindelijk besteed om alles op punt te stellen?

De voorbereiding tussen Lizana, Pion en mezelf duurde wel even. Gedurende twee maanden wisselden we voortdurend invallen en voorstellen uit. Daarbij wisten we bovenal wat we niet nastreefden zoals uitgebreide arrangementen. Er moest voldoende ruimte en vrijheid zijn. Nadien hebben we allemaal samen gezeten in Cádiz om tot een eindresultaat te komen waarbij iedereen zich goed voelde.

Hebt u gedurende die periode ook specifieke flamencoclubs bezocht?

Toch niet. Ik bracht wel enkele duo-concerten met onder meer gitarist Pau Figueres waarbij het publiek enthousiast reageerde. Dat was voor mij het teken dat we op de geschikte weg waren met het hele opzet.

In de setlist van het concert op YouTube’, staan naast ‘Concerto d’Aranjuez’ en ‘Pan Piper’ eigen composities en improvisaties en dat met een beperkter aantal muzikanten dan in Miles zijn versie...

Dat concert is slechts een deel van wat we brachten die avond. Er ontbreken enkele stukken waaronder een lange improvisatie. Ik wilde zeker niet het werk van Gil Evans kopiëren. En wat de samenstelling van het ensemble betreft, hoe meer muzikanten of hoe groter het orkest hoe minder kansen je krijgt om te toeren.

Voor ‘New Sketches of Spain’ is er live wel een danseres bij...

En wat voor een! Ana Perez heeft een enorme podiumprésence. Omdat ze in verwachting is wordt ze voor enkele concerten vervangen door Sara Sánchez, een even groot talent. Eerlijk gezegd dacht ik aanvankelijk dat het nogal kitsch ging uitdraaien maar ik geef toe dat het een gepaste combinatie is mede doordat de danseressen voor extra ritme zorgen door de palmas en hun typisch gestamp met de voeten.

Welke is na al die jaren bij u de verhouding tussen techniek en totale vrijheid?

Het is net als het zwemmen. Er is de training en nadien ga je er voor. Ik weet nooit op voorhand hoe ik zal klinken op een podium. Het is wel zo dat hoe meer voorbereiding er is, hoe beter het eindresultaat. Tijdens tournees repeteer ik echter nooit, dat doe ik enkel wanneer ik thuis ben. Er zijn weliswaar uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de partituur geen afwijkingen toelaat. Dat vergt een bijkomende inspanning.

Recent bracht u twee albums uit met filmmuziek, ‘Clap !’ en ‘Rollin’’. Zelf schreef u ook al verschillende soundtracks. Hoe benadert u de opgelegde begrenzingen aangezien de timing precies overeen dient te stemmen met de beelden...

Dat is geen probleem, integendeel. Het is zoals Bill Evans ooit zei dat de beperking net het creatieproces stimuleert. Je moet je verbeelding aanspreken en dat is iets wat ik graag doe. Daarom lees ik veel, ook magazines. Het meest interessante vind ik de interviews.

Treedt u nog op met auteurs of striptekenaars waarbij er een live interactie is?

Momenteel niet meer. Wat wel nog af en toe gebeurt, zijn avonden waarbij mijn partner en actrice Sandrine Bonnaire voorleest uit een boek en ik voor de muzikale omlijsting zorg.

Leverde ‘New Sketches of Spain’ reeds nieuwe ideeën of aanzetten op voor een volgend project?

Er is sowieso reeds een album afgewerkt. Vervolgens wil ik totaal iets anders doen, meer richting folk en rock zoals in de jaren zestig en zeventig. Dat was een heel boeiende periode voor het genre maar ook in het algemeen. Wanneer ik vinyl beluister, is het altijd uit dat tijdperk of wat voordien verscheen in de vijftiger jaren. Al die opnamen van Miles, Mingus of Bill Evans. Daar kan je niet omheen.

Tekst © Georges Tonla Briquet - foto’s © Jeanschoubs / Philippe Hilaire (groepsfoto)

Live
08.08.2026, Gaume Jazz Festival
05.12.2026, BOZAR (Brussel)