Jon Irabagon – WINDS
J
Irabbagast Records
Tenorsaxofonist Jon Irabagon blijft grenzen verleggen. Op ‘WINDS’ eert hij enerzijds de Zwitserse beeldende kunstenaar Jean Tingeluy met een vierdelige suite uitgevoerd door een ensemble uit de wereld van hedendaags klassiek en anderzijds Anthony Braxton waarvoor hij zich omringt met vier saxofonisten uit de New Yorkse scene.
‘WINDS’ bevat twee onderscheiden hoofdstukken met nieuwe composities van Irabagon.
Het eerste deel, ‘Méta-Harmonie’, is opgedragen aan Tingeluy. De basis hiervoor dateert al uit 2018 toen Irabagon met Barry Altschul’s 3Dom Factor optrad in het Museum Tingeluy (Bazel, Zwitserland) omgeven door diens installatie ‘Méta-Harmonie’. Dit concert bleef zo erg nazinderen bij Irabagon dat hij een tijd later een suite schreef. Voor de opname hiervan kon hij rekenen op Roberta Michel (fluit), Katie Scheele (hobo), Joshua Rubin (klarinet), Nicolee Kuester (Franse hoorn), Sara Schoenbeck (fagot) met Rebekah Heller als dirigent.
Om dit gezelschap even te situeren, vermelden we dat Rubin en Heller de oprichters zijn van het International Contemporary Ensemble met Kuester en Schoenbeck als vaste medewerkers. Namen die in het wereldje van hedendaagse klassieke muziek alom bekend zijn. Irabagon zelf was “enkel” de componist.
Deze vierdelige suite (‘Méta-Harmonie I, II, III & IV’) is een inventieve aaneenschakeling van speelse melodielijnen en geanimeerde wendingen die perfect de draaiende modules van Tingeluy oproepen. De ritmische overschakelingen van haast contemplatief naar beredeneerde versnellingen zitten vloeiend verweven in het geheel waardoor de associaties met de continu bewegende assemblage feilloos zijn.
Voor ‘Orbit’ stelde Irabagon een kwintet samen van vijf saxofonisten. Hijzelf speelt mezzo-sopraan saxofoon. De anderen zijn Steve Wilson (sopraansaxofoon), John O'Gallagher (altsaxofoon), Seamus Blake (tenorsaxofoon) en Carl Maraghi (baritonsaxofoon). Het werk sluit vrijwel naadloos aan bij ‘Méta-Harmonie’. Handleiding is de partituur van Irabagon maar met ruimte voor improvisatie waar de vijf gretig gebruik van maken.
De drie stukken variëren in lengte tussen twaalf en vijftien minuten en kregen als titel ‘Orbit Part 1 – A Look’, ‘Orbit Part 2 – A Story’ en ‘Orbit Part 3 – Charisma’. Seamus Blake geeft solo de aanzet, rustig slingerend tussen notenbalken. Hij creëert hierdoor een heus trance-gevoel. Naargelang alles vordert ontspint zich een steeds ingewikkelder patroon waarin alle partijen over en onder elkaar doorglijden als in een heus jazzcompendium. Dit is een samenbrengen van gelijklopende ideeën gebaseerd op een centraal gegeven. Daarbij is er zelfs even ruimte voor stilte en typisch kleppenspel op de saxofoons. Een portie doordachte en scherp getimede agressie ontbreekt evenmin. ‘Orbit’ is meteen ook een verlengstuk van Irabagon’s soloplaat ‘Raw Dog’ waarop de saxofonist twee composities van Braxton herinterpreteerde.
De titel van de hoesafbeelding, “Le Coup de Vent”, is een knipoog naar de inhoud van het album en is van de Franse schilder Jean-François Millet. ‘WINDS’ is een nieuwe parel in de uitgebreide discografie van een veelzijdig muzikant en componist.
© Georges Tonla Briquet
