JAZZATHOME 2026

Mechelen, 11-12-13 september 2026

Het Mechelse festival Jazzathome van de vzw Jazzzolder is de voorbije twee decennia uitgegroeid tot een vaste waarde in het landschap van de betere kleinere podia.

Dit concept heeft het helaas niet onder de markt. De prestigieuze, of beter pretentieuze, ondertoon waarmee men de naam in de mond neemt, maakt een laagdrempelige aanpak onmogelijk. Tegelijk zijn er grote spelers die genre overschrijdende meerdaagse evenementen organiseren met dure namen en dito catering. De Ham Sessions in Gent kregen concurrentie van Jazz Middelheim, dat voortaan ook in het pinksterweekend plaatsgrijpt, Jazz Dans Le Quartier in Koekelberg en Jazzwood zijn al twee jaar ter ziele gegaan en Jazzathome had dit jaar te lijden onder een lage opkomst, deels wegens het overaanbod van andere evenementen.

Het zijn kleinschalige initiatieven met een unieke insteek, maar tevens kwetsbaar als het publiek er niet op afkomt. Nochtans is de gemiddelde jazzliefhebber geen kuddedier dat gedijt in overvolle weiden.

De workshops op zaterdag van deze 21ste editie verloren impact door enkele annulaties en dan helaas vooral voor wie zich creatief wilde bezighouden. Jazz is anders dan wat de grote festivals afficheren nog altijd een verhaal van vrijheid van geest, op basis van een standard (of zelfs dat niet) eigen ideeën en gevoel de vrije loop laten in muzikale improvisaties, mono- en dialogen of duels.

Gelukkig zijn de workshops niet de ziel van het festival: dat blijft het concept van hun zondag waar op 20 locaties evenveel artiesten of bands drie optredens van zo’n 45 minuten leveren. Soms zou je ook drie keer hetzelfde optreden kunnen blijven: de setlist op het drumstel van Tim Vermeulen deed vermoeden dat zijn kwartet echt niet zinnens was drie keer dezelfde set te brengen. Met slechts één verslaggever blijft deze neerslag dus beperkt tot drie optredens, waarbij toch veel te leren viel. Bijvoorbeeld zag ondergetekende hoe je beter en minder goed omgaat met onaangename verrassingen.

De eerste malheur overkwam het Tim Vermeulen Quartet: de pianist arriveerde te laat op de vierde en hoogste verdieping, in de gemeenschappelijke ruimte van de Cohousing Compagnie, in één van de appartementsgebouwen op de site van Comet, de vroegere fabrikant van biervaten. Eigenlijk wilden ze stiekem het optreden op het terras houden, maar de regen stak daar een stokje voor.

Het 'Tijdelijke' Tim Vermeulen Trio loste het op met een heerlijk lijzig ‘Equinox’ van John Coltrane, ideaal voor de toeschouwer om zich te verliezen (?) vier hoog in de wolken met aan de linkerzijde de massieve Sint-Romboutstoren.

Alsof het zo afgesproken was, arriveerde pianist Thibaut Deryckere precies aan het einde van deze klassieker, waarna het nu voltallige Quartet enkel nog werk van eigen hand bracht. De bas-drumtandem Felix De Clerck en Tim Vermeulen is er eentje met een mooie toekomst. De eerder beheerste frontman effent het pad voor de stevig groovende bassist, waarop altsax Seppe De Bleser en ook de pianist hun soli kunnen enten. In ‘Harmaj’, ‘Snowflake’, ‘Lullaby’ en de afsluiter ‘Westchapel’, allemaal te vinden op de debuutplaat ‘Tales Of A Six Cornered Snowflake’, toonden ze zich als de nieuwe lichting van de Belgische jazz die de muziek niet te ingewikkeld maakt. Tegelijk houdt deze toegankelijkheid geen banaliteit in.

Tweede verrassing was de nog niet half gevulde zaal voor het tweede concert van de Polen van Groovosophers, nochtans de band waar ondergetekende het meest van verwachtte. De overweldigende locatie, het al half gerestaureerde atelier van een voormalig meubelfabriekje was op zich al uniek, maar hoe de Jazzzolder deze lieden kon strikken is een raadsel.

De beloofde jazz, blues (eerder soul), funk en groove dekken de lading perfect, maar daar mag nog overtuiging bij. Toegegeven, de eerste synthesizer tonen van Filip Wyrwa’s gitaar beloofden weinig goeds voor wie niet van fusion hield, maar het bleef binnen de perken.

De hoofdrollen waren vooral voor saxofonist Tomasz Karaszewski, die zowel op alt als tenor warme klanken combineerde met een stevige groove en de meeste soli deelde met Satish Robertson, een uit New York afkomstige trompettist die stilaan een vast bandlid mag worden genoemd. Gestuwd door de ritmesectie Marcin Essen (bas) en Grzegorz Bauer (drums) en de vaak sobere maar een enkele keer dominante Grzegorz Madej zit het zestal meteen op kruissnelheid. Het aan Wayne Shorter opgedragen ‘In Your Footprints’ is niet eens het hoogtepunt en drie kwartier is écht te kort voor zo’n maf gezelschap.

De zaal van het WZC Hof van Villers was de locatie voor het jonge kwartet Hot Swing de Malines. Hoewel vooral de twee virtuoze gitaristen Darian Ouarar en de uit Zuid-Frankrijk meegebrachte gast Roman Raynaud aan de clichés beantwoordden – feilloos net gekleed en quasi achteloos de fijnste klanken toverend -, hebben ze geen roots in de zigeunertraditie. Zus Arwen Ouarar (zang) en multi-instrumentalist Immanuel Kaljouw (contrabas, viool en trompet) vervolledigden het ensemble dat een gezondheidswandeling doorheen de traditie van Frans chanson en jazz manouche aflegde.

Zangeres Arwen wilde een pauze inlassen toen een van Raynauds snaren sprongen en de reserves niet voor het grijpen lagen, maar daar gingen de bas en broer niet in mee. Geen zinnig mens zou trouwens durven beweren dat Raynaud het optreden niet met vijf snaren en toch dezelfde klasse had kunnen afwerken. De meeste songs, zoals ‘Besame Mucho’ en het prachtige ‘Softly In A Morning Sunrise’ hoefden zeker voor het oudere publiek geen introductie.

Afsluiter was echter een compositie van Darian die aan dezelfde standaarden van het genre beantwoordde. Buiten was het miezerig, binnen waande je je in de Provence of Auvergne.


Hopelijk blijft Jazzathome nog lang op de kalenders staan. Het is niet evident om 20 vrijwillige gezinnen of andere in ertoe geschikte private woningen te vinden voor dit beresympathieke evenement.

Tekst en foto’s © Olivier Verhelst