Jazz Middelheim 2026 - Paul Braem

Persoonlijke Jazz Middelheim impressies...

Dag 1:

De band rond Nabou Claerhout opende het festival op de main stage met een thuismatch. De tromboniste uit het Antwerpse opende evenwichtig en bracht een sfeervol optreden dat gesmaakt werd door het reeds talrijk opgekomen publiek.

Op de Birdland stage (een kiosk XXL) ging het Antwerps verhaal verder met Unfinished Business en werd reeds vroeg op de dag op de dansbenen gemikt. Dit vijfkoppig gezelschap bracht funky grooves, geworteld in de jazztraditie met trompet, keyboard en gitaar als evenwichtige sfeerbrengers. In een kleinere club, laat op de avond, zeker een wild feestje.

Nduduzo Makhathini © Manu Verhaak

Terug naar de main stage met Nduduzo Makhathini voor een solo optreden. Zijn muziek is diep geworteld in de Zuid-Afrikaanse traditie, waar hij zijn stem (inclusief de typische klikgeluiden) en piano gebruikt om spiritueel connectie te maken met zijn voorouders, bruggen te bouwen, verzet een taal en klank te geven, een thema dat trouwens door heel wat muzikanten op Jazz Middelheim aangehaald werd. Een warm, diepmenselijk concert.

Op de Birdland stage bracht Annahstasia een intiem soloconcert, zichzelf op gitaar begeleidend. Met haar warme gloedvolle stem hield ze ergens het midden tussen folk en jazz.

Cecile Mclorin Salvant © Simon Leloup

In het volgend optreden op de main stage kreeg de stem een nog meer prominente plaats. Cecile Mclorin Salvant zette de eerste keer die dag de tent op zijn kop. Met ‘What means blue to you’ geïnspireerd door een novelle van Toni Morrison, toonde ze een perfecte stembeheersing met een hoge emotionele gelaagdheid. Ze kreeg de tent muisstil met een versie van ‘Ne me quite pas’ om daarna helemaal los te gaan met ‘Aint got no – I got life’ uit de musical Hair. Een absolute topper!!!

Terug naar de Birdland stage waar de emoties weggeblazen werden door Alune Wade. Hij ging terug naar de jazz roots en vermengde New Orleans brassband met Afrikaanse ritmes. Hier werd wederom op de benen gemikt.

     
Flea and the Honora Band © Daria Miasoedova

Dan het laatste concert van de dag: Flea and the Honora Band. Het was duidelijk dat heel wat mensen speciaal voor de bassist van de Red Hot Chili Peppers en zijn begeleidingsband gekomen waren. Ze zorgden er voor dat zaterdag volledig uitverkocht was. Flea kon op een warm welkom rekenen van zijn enthousiaste aanhang. Hij keerde in dit project terug naar zijn jeugdliefde de trompet. Zijn openheid, respect en liefde voor jazz in het algemeen en zijn begeleidingsband in het bijzonder, was vertederend en eerlijk. Dit was niet het beste concert, maar het spelplezier, de bruggen die gebouwd werden, het respect voor jazz en de persoonlijkheid van Flea maakte van dit concert toch een beklijvende ervaring. Luister zeker nog eens naar de cd, daar klinkt de magie nog iets beter door.

De avondlijke DJ-set heb ik aan mij voorbij laten gaan na deze eerste geslaagde (en gelaagde) dag.

© Maurits van Hout

Dag 2:

Tutu Puoane mocht dag twee aftrappen. Ze speelde met haar partner in crime Ewout Pierreux op piano, Clemens van der Feen op contrabas en vocals, Tim Finoulst op gitaar en pedal stteel en Dré Pallemaerts op drums hun programma ‘Wrapped in Rhythm’. Ook hier een verhaal over haar voorouders, blackness en gerechtigheid.

Het volk stroomde langzaam toe. Met haar vocale prestatie, performance, humor (“ik zweet hier op plaatsen waar ik niet wist dat ik kon zweten”) en fantastische begeleidingsband veroverde ze alle aanwezigen, wat resulteerde in een staande ovatie van een volle tent!!

Op de Birdland stage werd het dagprogramma afgetrapt met het BXL X LDN interplay III. Jonge muzikanten uit de Brusselse en Londense jazz scene werkten dit project samen uit onder leiding van de Belgisch/Tunesische pianist Wajdi Riahi. Hij was met zijn eclectische muzikale achtergrond de ideale persoon om deze uitdaging aan te gaan. Hij gaf hun kansen om hun eigen nummers te brengen met voldoende ruimte voor een persoonlijke diverse inbreng en improvisatie. Een ideale opwarmer (voor zover nog nodig)!

Op de main stage was Jasmine Myra geprogrammeerd als een zoveelste exponent van de veelzijdige Britse jazzscene. Als akoestische ambient jazz nog moet uitgevonden worden was zij de geknipte persoon hiervoor. Ze nam me mee in een sfeervol verhaal, met heel wat variatie en virtuositeit, zonder te vervallen in een platte commerciële interpretatie. Soms wat te veel praatjes tussen de nummers maar toch iemand om te blijven volgen.

Marcos Valle deed een beroep op onze heupen en dancemoves op de Birdland stage met zijn aanstekelijke bossa nova ritmes. Hij heeft nog de passie, maar zijn 80-jarige stem was niet meer wat het ooit geweest was. Gelukkig werd hij vocaal ondersteund door zijn jongere echtgenote Patricia Alvi. Voor wie zich liet meeslepen, ideale muziek voor een zonovergoten namiddag.

Het optreden van Fred Hersch was er een waar ik fel naar uit keek. Hersch liet zich omringen door twee topmuzikanten: Felix Moseholm op contrabass en een fantastische Jochen Rueckert op drums. Hersch speelde naast eigen werk ook covers van Coleman en Monk, waarbij hij het samenspel met zijn trio nooit uit het oog verloor. Muziek om duimen en vingers van af te likken. Ook hier weer een (korte) exponent van de maatschappelijke betrokkenheid van vele jazz muzikanten op dit festival. Hersch eindigde zijn concert met de boodschap: “America is a total mess”, om daarna weer muzikaal hoop te brengen met een versie van 'Somewhere' van Leonard Bernstein. Een ijzersterk optreden.

Het Britse collectief Cymande ontstond begin de jaren ’70, deemsterde even later weg om zichzelf later nog een paar keer heruit te vinden. Momenteel toeren ze, zo’n 55 jaar opnieuw met nog twee van de oorspronkelijke leden Steve Scipio op bass en Patrick Patterson op gitaar. Ik ben fan van hun vroeger werk en was benieuwd of en hoe ze zoveel jaar later de vibe van hun eerder werk hedendaags konden vertalen. Hun mix van funk, soul en jazz bleef overeind, klonk krachtig en ritmisch en kreeg heel wat mensen, ondanks de hitte, aan het dansen of minstens aan het heupwiegen en hoofdjes knikken. Wat mij betreft een zeer geslaagd optreden.

Immanuel Wilkins sloot zondag de main stage af. Het was alsof een jazzorkaan door de tent gejaagd werd. Heel intens en luid, inspirerende solo’s, krachtig samenspel. Muziek voor hoofd en buik. Dit was de sfeer van ‘Live at the Village Venguard vol. 1,2,3’ op speed, met dezelfde trouwe muzikanten Ryoma Takenaga (contrabas), Mica Thomas (piano en orgel!!) en Kwehu Sumby (drums) aan zijn zijde. Samen creëerden ze een wall of jazz met improvisaties en virtuoze saxsolo’s die ons in een ander universum deden belanden. Afsluiten deed het kwartet met een meesterlijke versie van ‘Warrioirs’ uit het debuutalbum van Immanuel Wilkins. Met een brede glimlach op mijn aangezicht verliet ik die dag de festivalweide.

© Maurits van Hout

Dag 3:

Dag 3 van Jazz Middelheim werd, wat mij betreft, gedomineerd door de aanwezigheid en persoonlijkheid van Isaiah Collier.

© Jeanschoubs

Deze dag startte met een optreden van Ola Tunji, een Brussels kwartet rond saxofonist Ornella Noulet, winnaars van de Jazz Gent Talent prijs (zowel de prijs van de jury als van het publiek). Hun muziek is schatplichtig aan Coltrane en wat men spirituele jazz noemt. Met haar krachtige saxuithalen neemt ze ons mee op haar pad. Tussen haar spel is er ruimte voor haar band om zelf te improviseren, waarbij ze met percussie en fluit bijkomende accenten legt. Iets wat we later op de dag ook bij Collier zagen, die trouwens een deel van het concert vanuit het publiek mee volgde!


Op de Birdland stage stond hierna Cassie Kinoshi’s Seed geprogrammeerd. Kinoshi Seed, lid van de groep Kokoroko, trad hier op met haar eigen 11-koppige band. Een heel talentvolle groep, die in 2019 nog genomineerd werd voor de prestigieuze Mercury Prize. Ze brachten een gelaagd concert met prachtig samenspel, afgewisseld met solo’s van de diverse muzikanten. Nogmaals een overtuigend bewijs van de levendigheid van de Londense jazzscene en de meerwaarde van diversiteit in klank en afkomst.

     
© Jeanschoubs

Chris Potter bracht met zijn trio vooral werk uit zijn recent album ‘Alive with gosts today’ met referenties naar Sonny Rollins, die diezelfde dag is overleden… Potter bracht een heel coherente set die van begin tot einde bleef boeien. Klasse!

The Herbaliser bracht op de Birdland stage een aanstekelijke jazzmix van electronische grooves, scratches en blazers. Eens te meer werd met kwaliteitsmuziek op de dansbenen gemikt. De Londense scene nogmaals op het voorplan in het Park Den Brandt.

© Jeanschoubs

Over naar de piece the resistance op het hoofdpodium: de passage van Isaiah Collier en band met een eerbetoon aan Coltrane. En hoe! Hij herbeleefde en vertaalde de drang van Coltrane naar vrijheid en spirituele verbinding. Met zijn band The Chosen Few toonde Collier (28 jaar) aan dat zonder de traditie te verloochenen er een toekomst is voor hedendaagse jazz. Hun versie van ‘My Favourite things’ was legendarisch. Korte herkenbare notenreeksen werden uit elkaar getrokken, begeleidt, opnieuw op gevarieerd, om dan weer heel even terug te keren naar het origineel en weer volledig uit te waaieren. Dit gedurende meer dan een kwartier. Chicken skin music…. Een uitbundig publiek gaf heel terecht een staande ovatie voor dit topconcert.

Ik sloot Jazz Middelheim af met het optreden van Theon Cross. Theon Cross was een van de bandleden van het legendarische Londense band Son of Kemet met de onnavolgbare Shabaka Hutchings op sax, twee (!!) drums en Theon Cross op tuba. Cross was hier de frontman die zijn tuba zowel als ritmisch fundament gebruikte als om melodische variatie in te brengen. Het resultaat was opzwepende muziek met Isaiah Collier op een nummer in een gastrol.

Mijn jazzbatterij was overvol en ik besloot zowel Billy Cobham’s Time Machine als The Buena Vista Orchestra aan mij voorbij te laten gaan. Ik mocht terug kijken op een zeer geslaagd festival met misschien als enig werkpuntje dat de soundcheck op het ene podium soms het optreden op het andere podium doorkruiste. Een opmerking die naar ik vernam de organisatoren voor volgende editie(s) ter harte nemen.

Tekst © Paul Braem  -  foto's © Manu Verhaak, Simon Leloup & Daria Miasoedova (zaterdag) / Maurits van Hout (zondag) / Jeanschoubs (maandag)